اخبار استاناخبار ویژهاسلایدر

معدن‌کاران طزره: چرا برای کارِ مشابه، قراردادها و حقوق‌های متفاوت وجود دارد؟

گفتگوی بی‌رسانه با نایب‌رئیس کانون شورای اسلامی کار استان سمنان

به گزارش بی‌رسانه، طی یکی دو ماه گذشته، اخباری درباره اعتراضات کارگران معدن طزره دامغان در فضای رسانه‌ای و مجازی منتشر شد. بی‌رسانه در گفتگو با حسن روشنایی، نایب‌رئیس کانون شورای اسلامی کار استان سمنان کوشیده است شرایط کارگران و خواسته‌های آنان را مورد بررسی قرار دهد. بی‌مقدمه شما را به مطالعه این گفتگو دعوت می‌کنیم:

بی‌رسانه: در ابتدا خودتان را معرفی می‌فرمایید؟

من کارگر معدن زغال‌سنگ البرز شرقی هستم و افتخار آن را دارم که در 4 سال گذشته به عنوان رئیس شورای اسلامی کار معادن البرز شرقی خدمت کنم. من نایب‌رئیس کانون شوراهای اسلامی کار استان سمنان نیز هستم. اکنون نیز در شرف بازنشستگی هستم.

بی‌رسانه: در طی دو سه ماه اخیر، موضوع اعتراضات جمعی از معدن‌کاران طزره در برخی رسانه‌ها مطرح شد. مردم می‌پرسند که معدن‌کاران طزره از چه ارگانی دقیقا چه می‌خواهند و مطالبات آن‌ها در حال حاضر در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

من در ابتدا تشکر می‌کنم که پیگیر مسائل جامعه کارگری هستید. همگان می‌دانند که کار در معدن به عنوان دشوارترین کار شناخته می‌شود و نیرویی که در معدن کار می‌کند با هزاران خطر و امراض روبروست. ما در چند سال گذشته شاهد وفات شهادت‌گونه چندین‌نفر از همکارانمان که در جبهه تولید فعالیت می‌کردند بوده‌ایم. در اردیبهشت سال گذشته، کارگرانی که به دنبال کسب روزی حلال بودند در معدن جان باختند.

آخرین حادثه به آقای منوچهر حسینی بود که در معدن برایشان مشکل ریوی ایجاد شد و جان خود را از دست داد. همکاران دیگری به دلیل امراض ناشی از فعالیت در معدن در بستر بیماری هستند و برای آن‌ها از خداوند طلب سلامتی می‌کنیم. در جریان سفر دکتر رئیسی به استان سمنان، خود من نامه‌ای حاوی خواسته معدن‌کاران را به ایشان تقدیم کردم.

دادنامه‌ای که دست کافرمایان را برای انعقاد قرارداد موقت با کارگران باز گذاشته است

تبصره 2 ماده 7 قانون کار می‌گوید در کارهای با ماهیت دائم، باید با کارگر، قرارداد دائم منعقد شود اما دیوان عدالت اداری دادنامه‌ای موسوم به دادنامه 179 را به شکایت یکی از کارفرمایان صادر کرده که دست کارفرمایان را برای انعقاد قرارداد موقت یا پیمانی باز گذاشته است. وزیر کار دولت سابق، با قوه قضائیه برای ابطال این دادنامه مکاتبه کرد. این موضوع در کمیسیون اجتماعی مجلس مسکوت مانده است.

سال‌های 93 و 94، بدترین سال‌های زندگی کارگری در البرز شرقی بود. در شش‌ماهه دوم سال 93 به خاطر یک‌سری اقدامات کارشناسی‌نشده، دست‌های پشت‌پرده و سیاسی‌بازی  با یک ماه عیدی، معادل هفت ماه حقوق طلبکار بودیم. ذوب‌آهن اصفهان غول تولید فولاد خاورمیانه است اما معدن را در راستای خصوصی‌سازی به ذوب‌آهن اصفهان واگذار و متأسفانه شرکت ما را تکه‌تکه کردند.

ماجرای اعتراضِ هفت سال قبلِ کارگران طزره

خانواده‌هایی در آن مقطع از هم پاشیدند. یکی از کارگران در آن برهه به دلیل نداشتن پول، نتوانست دخترش را به خانه بخت بفرستد و زندگی‌شان از هم پاشید. ما هم در آن شرایط سه روز اعتراض کردیم و سپس کارگران به کار بازگشتند، یک نماینده انتخاب کردیم و حقوق کارگران را پیگیری کردیم، به مجلس رفتیم و با وزرا و رئیس‌جمهور ملاقات کردیم تا این که ذوب‌آهن اصفهان چتر حمایتی خود را بر البرز شرقی نیز گسترانید.

کارگران، اکنون دارنده پنج درصد از سهام شرکت هستند و از سال 96 به ساحل آرامش رسیدیم. در همین نوروز گذشته نیز به حساب کارگران از طرف شرکت، مبلغی به عنوان عیدی واریز شد. قرار است سفرهای کاملا رایگان کارگران به مشهد مقدس نیز از سر گرفته شود. پیش از شیوع کرونا کارگران با هواپیما از شاهرود به مشهد مقدس سفر می‌کردند. اکنون این امکان فراهم شده که حتی کرایه رفت و آمد کارگران و خانواده‌شان در این سفر نیز تأمین شود.

همچنین این امکان فراهم می‌شود که کارگران با خانواده سفری تفریحی به استان مازندران داشته باشند. به هر حال، عمده اعتراضاتِ اسفندماه مربوط به کارگرانی بود که توسط پیمانکاران به خدمت گرفته شده‌اند و خواستار تبدیل وضعیت و انعقاد قرارداد دائم هستند. تحقق بخشیدن به این مطالبه وظیفه مجلس و دولت است و نماینده محترم دامغان در مصاحبه‌هایی که داشتند به این موضوع اشاره کردند.

در سال 1389، این مطالبه در قبال ما محقق شد و دولت وقت بر مبنای مصوبه‌ای از مجلس، پیمانکاران را حذف و همه نیروها را تبدیل وضعیت کرد. در حال حاضر مجلس و دولت قدری در اجرای ماده 7 قانون کار کوتاهی می‌کنند. اگر این قانون اجرا شود، کارگر امنیت شغلی پیدا می‌کند و نگرانی‌اش درباره بازنشستگی کاهش می‌یابد. در زمانی که البرز شرقی زیرمجموعه شرکت پولاد بود، سختی کار کارگری که در حوزه استخراج فعالیت می‌کرد به گونه‌ای بود که با 15 سال سابقه کار بازنشسته می‌شد اما اکنون ضوابط سختی کار به ناعادلانه‌ترین شکل ممکن تعریف شده است.

کارگرانی که رنگ بازنشستگی را ندیدند و از دنیا رفتند

بسیاری از همکاران ما رنگ بازنشستگی را ندیدند و از دنیا رفتند. قبول داریم که مطابق قانون کار در شرایط فعلی کارفرما هیچ تخلفی انجام نداده است اما آیا حقوق 3 تا 4 میلیونی کارگران، کفاف نیازهای زندگی آنان را می‌دهد؟

بی‌رسانه: مجموعا چند کارگر در البرز شرقی فعالیت می‌کنند؟

حوزه فعالیت البرز شرقی هم در استان سمنان است و هم در استان گلستان. البرز شرقی مجموعا 2 هزار و اندی نیرو دارد که بیش از هزار نفر از آنان در حوزه استان سمنان و معدن طزره در دامغان و سایر بخش‌های وابسته فعالیت می‌کنند.

بی‌رسانه: چند نفر از این تعداد قرارداد موقت دارند؟

حدود 900 نفر از کارگران قرارداد موقت دارند. یک‌سری هم قرارداد دائم دارند. در شهریورماه 1400، آن دسته از فرزندان جانبازان 25 درصد که قرارداد موقت داشتند، به قرارداد دائم تبدیل وضعیت شدند.

کارگران: چرا برای کار مشابه، قراردادهای مختلف وجود دارد؟

بی‌رسانه: بنابراین اغلب کارگران نسبت به شرایط موجود معترض‌اند؟

اعتراض نیروهای در خدمت پیمانکاران این است چرا باید با وجود کار مشابه، برخی به صورت پیمانکاری، برخی با قرارداد موقت و برخی با قرارداد دائم کار کنند. حرف کارگران کاملا بحق و درست است. قضایایی که اتفاق افتاد البته پس از یک مناقصه و جابجایی پیمانکار بود. اصلاح این شرایط در اختیار کارفرما نیست و این وظیفه دولت است که برای تبدیل وضعیت نیروها از مجلس مصوبه بگیرد و آن را ابلاغ کند.

بی‌رسانه: در سخنانتان اشاره کردید که دادنامه دیوان، این «اختیار» را به کارفرمایان داده که با کارگران قرارداد موقت منعقد کنند؛ بنابراین کارفرما این اختیار را نیز دارد که با کارگران قرارداد دائم منعقد کند؛ درست است؟

خیر؛ شرکت ما یکی از چندین شرکت زیرمجموعه ذوب‌آهن اصفهان است. مطابق مصوبات قانونی سال گذشته، صرفا قرارداد موقت خانواده ایثارگران به قرارداد دائم تبدیل شد که تعداد آنان به اندازه انگشتان دو دست است. با خود من با 23 سال سابقه کار، سال به سال، قرارداد موقت یکساله می‌بندند. بیش‌تر نیروهای ما در حال حاضر نیروهای پیمانکاری هستند.

به تعبیری، رابطه کارگری و کارفرمایی بین شرکت البرز شرقی با نیروهای پیمانکاری جاری نیست و شرکت‌های پیمانکاری، کارفرمای کارگران تلقی می‌شوند. کارگران پیمانکاری می‌خواهند زیرنظر شرکت قرار بگیرند. این موضوع برای کارفرما بار مالی دارد و مجوز آن را باید بالادست صادر کند.

طرح طبقه‌بندی مشاغل برای کارگران پیمانکاری در دست اجراست

بی‌رسانه: میانگین دریافتی کارگران در آن منطقه چقدر است؟

کارگرانی که مثل من قرارداد موقت هستند، طرح طبقه مشاغل دارند؛ بعبارتی، گروه، پایه و عنوان شغلی داریم. خوشبختانه از یکم دی‌ماه 1400، حتی در قرارداد با پیمانکار نیز قید شد که به فوریت طرح طبقه‌بندی مشاغل برای کارگران پیمانکاری نیز اجرا شود. با اجرای این طرح، مبلغی به عنوان سختی کار برای کارگرانی که در دل زمین فعالیت می‌کنند منظور می‌شود.

بدین‌ترتیب حقوق کارگری که در عمق هزار متری معدن کار می‌کند با کارگری که بیرون معدن کار می‌کند قدری فرق می‌کند. با اجرای این طرح، حقوق کارگران حدود 40 درصد افزایش پیدا می‌کند اما تورم و شرایط جامعه به گونه‌ای است که اگر حقوق کارگر 5 برابر هم شود، کفاف زندگی او را نمی‌دهد. همچنان مساله اصلی عمل به تبصره 2 ماده 7 قانون کار است.

حداقل امنیت شغلی کارگران را تأمین کنید

امنیت شغلی کارگران معدن باید تأمین شود. خواسته ما این است که اگر کار در معدن مطابق برآوردهای جهانی، سخت‌ترین کار دنیاست، حداقل، امنیت شغلی کارگران تأمین شود. ما به اجرای قانون توسط دولت فعلی امیدوار هستیم. رئیس‌جمهور محترم سال گذشته در جمع کارگران معدن طبس حضور پیدا کرد و مایه دلگرمی ما شد. در سفری که آیت‌الله رئیسی به استان داشتند من خدمت ایشان گفتم که به اقداماتشان دلگرم و منتظر هستیم که دولت محترم تحول بزرگی در زندگی کارگری ایجاد کند.

بی‌رسانه: برخی معتقدند استقرار تشکیلات اداری البرز شرقی در شاهرود با وجود انجام اصل فعالیت‌ها در دامغان می‌تواند آسیب‌زا باشد؛ دیدگاه شما در این ارتباط چیست؟

بیش‌ترین ذخیره زغال‌سنگ در حوزه شمالی شهرستان دامغان است. ما چنین سرمایه خوبی داریم اما متأسفانه شهرستان دامغان کم‌تر از آن بهره برده است. اگر این سرمایه در شهرستانی دیگر بود، مانور بزرگی روی آن می‌دادند اما ما در شهرستان دامغان نتوانسته‌ایم این کار را انجام دهیم. البته دو سه سالی هست که در حوزه شهرستان دامغان و به طور خاص در حوزه شهر کلاته کارهای خوبی در حال انجام است.

شاید مسئولان البرز شرقی و ذوب‌آهن اصفهان از من توقع نداشته باشند که بگویم زحمت را کارگر معدن می‌کشد و زغال را از دل زمین خارج می‌کند اما بهره آن را اصفهان می‌برد. نماینده پیشین دامغان هم گفته بودند که زحمت را کارگران در دامغان می‌کشند اما پول به شاهرود می‌رود. درخواست ما از مسئولان این است که شما که با مجلس و ریاست‌جمهوری ارتباط دارید، خودتان این مسأله را حل کنید و کارگران را درگیر این موضوع نکنید.

البرز شرقی می‌تواند حداقل دفتری در دامغان دایر کند

ما کارگران دامغانی، دیباجی، کلاته‌ای، مشهدی، آزادشهری، مینودشتی، شاهرودی، بسطامی و کلاته‌خیجی مثل برادر در کنار یکدیگر کار می‌کنیم و اگر حاشیه‌ها به کارگران برسد، فضا ملتهب خواهد شد. در گام اول می‌توان از شرکت البرز شرقی خواست که حداقل دفتری در دامغان دایر کند تا امور کارگران شاغل و بازنشسته شرکت سهل‌تر قابل پیگیری باشد.

مسئولان می‌توانند راهبردهایی اتخاذ کنند تا حق کارگران در دامغان اعاده شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا